Psychoterapia

Dla kogo jest terapia psychodynamiczna?

Podejście psychodynamiczne jest stosowane i ma udowodnioną skuteczność w leczeniu bardzo szerokiego spektrum zaburzeń i dysfunkcji. Jego głównym celem jest zmiana i dojrzewanie osobowości. Udzielam pomocy osobom doświadczającym takich trudności jak:

- zaburzenia lękowe (nerwice)
- zaburzenia nastroju
- zaburzenia odżywiania
- zaburzenia seksualne
- zaburzenia osobowości
- problemy w relacjach z innymi ludźmi
- niezdolność do utworzenia lub utrzymania związku intymnego
- ciągłe niezadowolenie z siebie i narzucanie sobie zbyt dużych wymagań
- chroniczna złość

Pacjenci często nie wiedzą, czy dany rodzaj terapii jest dla nich odpowiedni. Na pierwszych spotkaniach, podczas konsultacji, po zapoznaniu się z problem pacjenta udzielam odpowiedzi na to pytanie i gdy widzę taką konieczność kieruję do innego specjalisty.


Czym jest psychoterapia psychodynamiczna?

Nurt ten oparty jest na założeniach teorii psychoanalizy. Istotą pracy terapeutycznej w tym podejściu jest analiza i interpretacja przeżyć psychicznych pacjenta. W trakcie dialogu terapeutycznego pacjent zyskuje rozumienie nieświadomych motywów swojego postępowania, podejmowanych decyzji i dokonywanych wyborów, a także przyczyn objawów, dzięki czemu może zyskać większą kontrolę nad swoimi działaniami i życiem psychicznym. Celem psychoterapii psychodynamicznej jest uczynienie pacjenta bardziej wolnym człowiekiem. Terapia koncentruje się na szukaniu głębokich korzeni i przyczyn problemów. Jej celem jest uporządkowanie długo trwających problemów z przeszłości i uwolnienie się spod wpływu raniących śladów doświadczeń z przeszłości, aby przestać być niewolnikiem przeszłości i ukształtowanych wtedy sposobów funkcjonowania, wchodzenia w relacje z innymi i radzenia sobie z własnymi uczuciami. Podejście psychodynamiczne koncentruje się na przyczynie problemu, nie jego zewnętrznym objawie. Wymaga to poświęcenia uwagi całej osobowości pacjenta i procesom nieświadomym. Podstawowym założeniem psychoterapii psychodynamicznej jest niepowtarzalność życia każdej osoby.

Co można osiągnąć dzięki psychoterapii?

W procesie psychoterapii możemy osiągnąć następujące cele:

- zmianę wewnętrznych schematów odbierania, myślenia i reagowania
- wyeliminowanie lub zmniejszenie negatywnych objawów (np. lęków, fobii, depresji, chorób psychosomatycznych, natręctw)
- zmianę niekorzystnych wzorców zachowań i przeżywania nowego spojrzenia na własne doświadczenia i relacje
- zyskanie większej samoświadomości i rozwój osobowości
- zmianę funkcjonowania w związkach z innymi


Jak wygląda psychoterapia?

Sesje odbywają się „twarzą w twarz”, terapeuta i pacjent siedzą zwróceni do siebie. Sesje terapeutyczne trwają zazwyczaj 45 – 50 min. i odbywają się raz lub dwa razy w tygodniu (w wyjątkowych sytuacjach częściej). Sesje rozpoczynają się i kończą bardzo punktualnie, jeżeli z jakichś powodów jest inaczej – terapeuta rozmawia o tym z pacjentem (np. co takiego się dzieje, że w ostatnich tygodniach pacjent spóźnia się na sesję). Tak więc nie tylko materiał werbalny (to co pacjent mówi) jest analizowany, ale również to jak mówi, jaką przybiera pozycję ciała, „na jaki temat” milczy, co robi lub czego nie robi pomiędzy sesjami.


Co się dzieje podczas terapii?

Terapeuta zachęca pacjenta aby ten najswobodniej, jak potrafi mówił o swoich problemach i trudnościach, a jeżeli nic takiego akurat się nie pojawia, zachęca by mówił swobodnie o wszystkim co przychodzi mu do głowy. Im bardziej otwarty i swobodny jest pacjent tym lepiej. Mogą to być wspomnienia, aktualne myśli, fantazje, skojarzenia, uczucia, sny a także pytania. Nie ma znaczenia jak bardzo to co mówi pacjent wydaje się trywialne – w dłuższej perspektywie mówienie o tym doprowadzi do ciekawych wniosków. Zadaniem terapeuty jest pomóc pacjentowi zrozumieć to czego on sam o sobie nie wie. Terapeuta pomaga pacjentowi zrozumieć dlaczego reaguje w określony sposób, na jakiej podstawie tworzy takie a nie inne sądy, z czego wynikają przeżywane przez niego emocje.

Głównym zadaniem psychoterapeuty psychodynamicznego nie jest zadawanie pytań. Podczas sesji terapeuta słucha wszystkiego co mówi pacjent, jednocześnie obserwując jego zachowanie. Kiedy czuje, że ma coś do dodania robi komentarz i zachęca pacjenta do zastanowienia się nad nim.

Bardzo ważną rolę w podejściu psychodynamicznym odgrywa tzw. neutralność terapeuty, czyli fakt, że nie dzieli się on swoimi prywatnymi opiniami, czy przekonaniami, nie ujawnia informacji na swój temat i nie udziela porad. Dzięki temu może się rozwijać przeniesienie, które polega na tym, że pacjent zaczyna „przenosić” na terapeutę swoje uczucia i wyobrażenia, których wcześniej doświadczał w związku z innymi ważnymi osobami. W trakcie trwania terapii, a pacjent widzi w terapeucie różne obiekty ze swojego życia. Dzięki temu może ponownie, z pomocą terapeuty, przeżyć korekcyjne doświadczenie emocjonalne, przeżyć w sposób świadomy wyparte treści i emocje, które wcześniej tworzyły objaw. Jako, że głównym celem terapii są trwałe zmiany w osobowości pacjenta, należy ona do terapii długoterminowych. Czas trwania to w zależności od głębokości zaburzenia 1 do 5 lat (czasem dłużej).


Kontrakt terapeutyczny

Do obowiązków pacjenta należy również przestrzeganie settingu, który w tym podejściu odgrywa bardzo ważną rolę. Setting to zasady, ramy terapii na które umawia się pacjent z terapeutą. Setting określa ile trwać będą sesje, jak często będą się odbywać, jak i kiedy następuje płatność, w jakich sytuacjach można odwołać sesję, jak wygląda kontakt z terapeutą poza sesjami, do czego zobowiązuje się pacjent w życiu osobistym na czas trwania terapii.


Skuteczność terapii psychodynamicznej

Jak wynika z badań terapia psychodynamiczna wykazuje bardzo dużą skuteczność, udokumentowaną wieloma badaniami. Mimo, iż jest to często praca trudna, w której pojawia się wiele nieprzyjemnych emocji, prowadzi do trwałej zmiany, znacznie lepszego rozumienia siebie i relacji z innymi co znacznie poprawia komfort życia. Dzięki temu, że terapia ta skupia się na przyczynie problemu, a nie objawie zmiany można zaobserwować w wielu obszarach funkcjonowania, a nie tylko w zniknięciu objawu. Spośród innych podejść wyróżnia się także długotrwałymi efektami leczenia. Często obserwuje się także, że te zmiany dalej postępują pomimo zakończenia terapii.

Literatura

  1. Clarkin J F.,Fonagy P., Gabbard G O., (2013). Psychoterapia Psychodynamiczna zaburzeń osobowości. Kraków, wyd. UJ
  2. Gobbard, G.O. (2011) Długoterminowa psychoterapia psychodynamiczna. Wprowadzenie. Kraków, wyd. UJ.
  3. mamterapeute.pl